İslam Alimi

İnsan İradesi ve Fiillerindeki Rolü

Hiç şüphe yok ki insan bütün fiillerinde tam bir irade sahidir. Zira akıl sahibi her insan iradesinde ki özgürlüğü yaşamı içerisinde her an hissetmektedir. Bununla birlikte insana bu özgür iradeyi nasip eden Yüce Allah (c.c), yaratmış oluğu insanın özgür bir irade sahibi olmasını istemiş ve bunun için insana bütün maddi, manevi donanımları nasip etmiştir. Bu hakikat ile insan kendi isteğini tamamen kendi istediği gibi özgür iradesi ile icra etmektedir. İnsanın yaptıklarından sorumlu olması ve yarın ahirette sevabı ve cezayı hak etmesi, tamamen sahip olduğu bu hür iradenin getirmiş olduğu sorumluluktur.

İnsanın yaptığı her fiilin kendi hür iradesi birebir etkindir. Fakat şu var ki bu fiillerin yapılabilmesini nasip eden ve dolayısı ile var eden, yaratan Allah’u Tealadır. İnsan irade eder ve Yüce Mevla’mız bu iradenin istediğine izin verir, böylece irade sahibi insan fiilini yapar. Şüphe yok ki Mevla’mız insanın iradesinin istediğine izin vermek veya yaratmak zorunda değildir. Zira bu yüce Mevla’mızın koymuş olduğu bir kanundur ve yüce Mevla’mız yalnızca kendi kanunu üzere varlığı var etmektedir. İslam dininde bu konu adetullah (Allah’ın adeti) ve sünnetullah (Allah’ın devamlı yaptığı) olarak adlandırılır. Akıl sahibi insan iyi veya kötü olan istediği bir şeyi seçer ve iradesini ortaya koyarak bunlardan birine yönelir. İnsan seçeneklerden hangisine yöneltir ise yüce Allah (c.c) onu yaratır. İnsan fiillerinde seçme konusunda serbest olduğundan dolayı bütün fiillerinden sorumludur. Kul olan insan bir hayır işlerse mükafatını, şer işlerse cezasını katiyyen alacaktır ki bu bir adetullahtır. Kuran ı Kerimde Yüce Mevla’mız ademoğlunun hür bir iradeye sahip olduğunu vede sahip olduğu bu iradeden sorumlu olduğu belirtilmiştir. Konu ile ayeti kerimeler şöyledir:

“Nefse ve ona birtakım kabiliyetler verip de iyilik ve kötülüklerini ilham edene yemin ederim” (eş-Şems 91/7-8).
“Şüphesiz biz ona doğru yolu gösterdik. İster şükredici olsun, ister nankör” (el-İnsân 76/3).
“Kim iyi bir iş yaparsa lehine, kim de kötülük yaparsa aleyhinedir. Rabbin kullara asla zulmedici değildir” (Fussilet 41/46).

Özetle, insan tam bir irade sahibidir ve yüce Mevla’mız kulunu hiç bir şey için zorlamamaktadır. Ancak yapmış olduğu iyi işler için hayırlar, kötü işler içinde cezalar vermektedir. Kulun fiili kulun iradesine bağlıdır. Dolayısı ile insan irade etmediği dolayısı ile istemediği bir şeyi yapmamaktadır. Tabi ki buda akıl sahibi insana mükafatlar ve dolayısı ile sorumluklar getirmektedir.


Warning: Division by zero in /home/islamali/public_html/wp-includes/comment-template.php on line 1439
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ