Hanefi Mezhebi Hakkında Bilgi

Günümüzde özellikle Türkiye’deki insanların tabi olduğu ve Diyanet İşlerinin ana mezhep olarak kabul ettiği Hanefi mezhebi hakkında bilgi verir misiniz?

Cevap: Hanefilik günümüzde en çok bağlısı bulunan fıkıh mezhebidir. Şimdi bu büyük mezhebi iyi anlayabilmemiz için kurucusundan başlayarak Hanefi Mezhebi hakkında geniş bilgi verelim.

Hanefi Mezhebinin Kurucusu Ebu Hanife

Hanefi mezhebinin kurucusu olan Ebu Hanife 80/699 yılında Kûfe’de dünyaya gelmiştir. Babası kumaş tüccarı olan Ebu Hanife bir taraftan baba mesleğini yaparken diğer yandan Kufe’de birçok alimden ders alarak yetişmiştir. 18 yıl fıkıh dersi gördüğü Hammad b. Ebî Süleyman onun en değerli hocasıdır. Hocası Hammad’ın vefatından sonra Kufe’de ders kürsüsüne oturmuştur. 30 yıl kadar ders halkasına katılan talebe sayısının 4000’i aştığı ve bunlardan en az 40 kişinin içtihad derecesine geldiği kabul edilmektedir.

Emeviler Abbasiler devrini yaşayan Ebu Hanife bu dönemlerde çok sıkıntılar yaşamış, kendisine teklif edilen devlet görevlerini kabul etmemiştir. Kûfe’de derslerini sürdüren Ebu Hanife, halife Ebu Cafer el-Mansur tarafından aralarındaki anlaşmazlık üzerine hapse atılmıştır. Hapiste öldüğüne dair bilgiler nakledilmekle birlikte, sürgün hayatı yaşadığı Kufe’deki evinde h. 150/767 yılında vefat etmiştir. Birçok kitabında kendisinin sahabeden kimselerle görüştüğü ve tabiinden olduğu anlatılmaktadır.

Ebu Hanife künyesiyle ilgili olarak kaynaklarda daha çok, “Hanife”nin o zaman Irak’ta bir çeşit divit olduğu ve Ebu Hanife’nin yanında çoğu zaman divit taşıdığından dolayı bu künyeyle anıldığı zikredilir. Hanifenin boyun eğen ve dini Allah’a özgüleyen anlamında “hanif” kelimesinin müennesidir.  Ebu Hanîfenin Hanîfe isminde bir kızı olduğu rivayetleri de kaynaklarda geçmektedir. Ebu Hanîfe’nin kaynaklarda Hammad isimli oğlu haricinde kız veya erkek başka bir çocuğunun varlığından söz edilmemektedir.

Ebu Hanife’nin Hanefi Mezhebinin Temellerini Atması

Ebu Hanife Abdullah İbn Mes’ud’dan kendisine kadar gelen zamandaki Irak rey ekolüne bağlı âlimlerin mirasını bir içtihat meclisi niteliğindeki ders halkalarında geliştirmiştir. Daha sonra bunu sistematik hale getirerek İslam âleminde bağlısı en fazla olacak fıkıh mezhebinin ilk temellerini atmıştır.

Hanefi mezhebinde Ebu Hanife’nin ders halkalarında yetişen Ebu Yusuf, Muhammed ve Züfer gibi âlimlerin son derece önemli yeri vardır. Zira bu ilk nesil mezhep âlimleri kendisinden çok fazla kitabın naklolunmadığı Ebu Hanife’nin görüşlerini tedvin ederek, mezhebin görüşlerinin yazılmasında ve sistematik hale getirilmesinde büyük rol oynamışlardır.

İlk nesil alimlerinin ve bunu takip eden bir iki asırlık zamandaki Tahâvî, Kerhî, Cessâs, Kudûrî ve Debûsî gibi âlimlerin önemli katkılarıyla mezhep tam olarak oluşmuş ve İslam aleminin değişik yerlerinde görüşleri hızlı bir şekilde yayılmıştır. Ebu Yusuf’un Abbasiler devrinde kadı’l-Kudat’lık makamında bulunması mezhebin resmi bir nitelik kazanmasına neden olmuş, aynı şekilde İslam tarihindeki en uzun ömürlü devletlerden Osmanlı Devleti’nin de resmi mezhebinin Hanefi mezhebi olması mezhebin yayılmasına hizmet etmiştir.

Hanefi mezhebi meselelerin çözümünde nasların yanında reye de yer vermesi, böylece naslar ile rey arasında makul denge kurmaya çalışması, istihsan metoduna sıklıkla başvurması gibi özellikleriyle diğer mezheplerden ayrılmaktadır. Hanefî mezhebinde diğer mezheplerden farklı olarak mezhep kitaplarında, farazî fıkıh meselelerine de yer verilerek teorik fıkhın ve fıkıh biliminin metodolojisi olan fıkıh usulünün gelişmesine büyük katkı sağlanmıştır.

Hanefi Mezhebinin Yoğun Olduğu Bölgeler

Günümüzde Türkiye, Balkanlar, Bosna-Hersek, Ukrayna, Kırım, Azerbaycan, Kafkasya, Kazan, Ofa, Ural, Sibirya ve Türkistan Türkleri, Çin, Mançurya ve Japonya Müslümanları, Afganistan, Horasan, Belucistan, Siyam (Tayland), Hint, Keşmir, Pakistan ekseriyetle Hanefî’dir. Yemen, Hicaz, Mısır. Filistin, Cezayir ve Tunus’ta Hanefi’lerin sayısı oldukça az, Etiyopya, Suriye ve Irak’ta ise nispeten daha fazladır.

‘’Bu bilgilerin yanı sıra daha geniş ve detaylı bilgi için TDV. İslam Ansiklopedisi’nin “Hanefi Mezhebi” maddesine bakılabilir.’’

Sitemizde yer  Şafi Mezhebi Hakkında Bilgi ve  Günlük Hayatta Şafi ve Hanefi Mezhebi Arasındaki Farklar Nelerdir? başlıklı konudan da istifade edebilirsiniz.

islamalimi

2012 tarihinden bu yana değerli ekibimiz doğru bilgiler ile siz ziyaretçilerimize faydalı olmak adına çalışmaktadır. Sitemizde kendini kanıtlamış yazarlarda mevcuttur. Sizde bu yazarlar arasına girmek isterseniz bize ulaşın.

İlgili Başlıklar

40 Yorum

    1. Yüce Mevla’mız cümle ümmeti Muhammed’i bu insanların şerrinden muhafaza eylesin. Korkmayın Yüce Mevlamıza sığının. Çokça Felek ve Nas surelerini okuyun. Namazlarınızdan sonra özellikle bu konu için dua etmeyi ihmal etmeyin.

  1. Daha kısa ve öz cümleler olsaydı daha iyi olurdu ama böyle de iyi yazmışsınız ??

  2. 4 ehli sünnet mesp vardır bunların amacı islamı günün koşullarına göre kuranı kerimden hadislerder sahibelerin görüslerinden ve kıssasları ele alarak yorumlamaktır.

  3. Halifelrden sonra mezheplerin kurulduğu görülmektedir ancak Halifelrin
    böyle bir girişime ihtiyaçları olmamıştır. Recep beye katılıyorum.

    1. Halifelerle mezhepleri neden kıyaslıyosunuz halifeler efendimiz sav i görmüş ve bunlardan sonra hata hz Osman ve hz Ali zamanındada karsı karsıya gelemer ve fintneler olmuştur farklı görüşler türemiştir efendimiz sav ÜMMETİM 73 FIRKAYA BÖLÜNECEK BUNLARDAN SADECE 1 FIRKASI CENNETE GİRECEK ODA EHLİ SÜNNET VEL CEMAATTİR buyurmuştur 4 MEZHEPTE haktır çünki o mezhepler sayesinde o zamanki bilgiler bu zamana ulaştı büyük aliler veliler yetişti ve halada yetişiyor her asrın bir velisi olacak bu mezhepleri yok sayamazsınız RECEP BEYİN kur’anı yorumlayıp mezhepleri yok sayması yanlış kur’anıda yanlış yarumluyor çünkü mezhepler kuranı inkar etmiyor insanları yanlışa sürüklemiyor

    1. acıklık ve ibadetlerile bilgi almanız için kitaplarınını almanız bir söylenen le kalmamanız gerekir iyice araştırarak öğrenin

    2. Hayır bence açıklayıcı belki biraz daha bilgi eklemelilerdi ama yinede güzel olmuş ellerinize saglik

  4. siz kuranı okuyup öğüt almaz mısınız ? hangi dine göre yaşıyorsunuz ? birisi çıkmış en doğru olan mezhep budur diyor… kardeş ;siz kör müsünüz ? dininizi araştırmadan atalarınızdan öğrendiğiniz dini yaşıyorsunuz .Dinlerini parça parça ederler, yanlarındakileri ile öğünürler (Rum 31-32 , Mü’minun 53 ). Hiç mi kuranın mealini açıp okumazsınız ? Allah’ın ayetlerinden yüz çevirirler, ayetlere uymazlar. (Kasas 87-88 Mü’min 69 ) Mezhepçilik kanununu koyanların peşinden gidiyorsunuz.. Dinde kanunlar koyan ortak edinirler ( Şura 21 ) Annenizin,babanızın ,dedenizin size öğrettiği şekilde (ezber din) yaşıyorsunuz… akledin ! Atalarının yolunu körü körüne taklit ederler (Saffat 69-71 Bakara: 170, Ahzap 64-68)

    1. Sen kur’anı böylemi anlıyosun böylemi yorumluyor ve mezhepleri yok sayıyosun oysakı ki o mezhepler kuranı yok saymıyor dini parcalamıyor senin gibi okuduğu ayetleri kıt akıllarıyla yorumlayıp milleti galeyana getiren çelişkiye düşüren dinden çıkmış ne üdüğünü bilmeye alim sıfatlı dinsiz insanlar çoğaldı okıduğu ayetleri yanlış yorumlayıp mezheplere maal etme senin söylemin mustafa islamoğlunun kuran bize yeter sünnette neymiş demesi gibi bişey oluyor

  5. Çok işime yaradı… Allah razı olsun… :D böyle bir site olmasaydı ben biterdim be yaa…

  6. salam olsun, doğru olan mezhep hanefi mezhebidir, Kuranı kerimde 98 suresini okuyun zahmet olmasa……

  7. Hasan bey yorumunuzun bir kısmını silmek zorunda kaldık. Mevlamız hakkınızda hayırlısını nasip etsin. Sizin adınıza sevindik.

    Alıntı: hasan aşk berivan
    Gerçekten bana çok yardımcı oldu sağ olun var olun.

  8. teşekkürler .. Allah razı olsun … din ödevim vardı sayenizde bunları yazdım çok teşekkürler … Allah razı olsun.

  9. Güzel bir site yapmışınız sizin sayenizde ödevimi rahatlıkla yaptım herkese teşekkürler ALLAH razı olsun herkese iyi akşamlar.

  10. Arkadaşlara bende katılıyorum çok güzel bilgilere yer vermişsiniz.

  11. Arkadaşlara bende katılıyorum. Hanefi mezhebi hakkında aradığım birçok bilgi bu sitede. Her kese selam:)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu